Uzak Doğu’nun deniz kokan tariflerine ev sahipliği yapan Japon yemek tarifleri, özgün pişirme teknikleri, malzemeleri ve lezzeti ile ünlü. Washoku adı verilen geleneksel Japon mutfağı, miso çorbası ve pilav başta olmak üzere birçok yemek tarifine sahip. Balıkların, salamura sebzelerin ve et suyunda pişirilen malzemelerin başrolde olduğu bu özgün lezzetler ile tanışmaya hazır mısınız?
Uzak Doğu kültürünün nadide örneklerini sofralarınıza taşırken bu özel lezzetlere yakışacak birbirinden şık tabak modelleri için Grace Brands koleksiyonunu ziyaret edebilirsiniz.
Japon Mutfağı Akşam Yemeği Menüsü Önerileri
Bölgenin iklimi, tarım ürünleri ve kültürü yemek alışkanlıklarında önemli bir belirleyici. Haliyle Japon yemekleri tarifleri söz konusu olduğunda da karşımıza sık sık pirinç bazlı yemekler çıkar. Yeşil çayın, pirinç sirkesinin tatlandırıcı olduğu öğünlerde menüler de çok çeşitli ve küçük porsiyonlu olarak şekillenir.
Doyuruculuğun çeşitlilikle sağlandığı bu coğrafyada estetik de lezzet kadar sofrada denge yaratan bir unsur halini alır. Uzak Doğu’da yaygın olduğu üzere Japonya’da da noodle adı verilen erişteler mutfakta geniş yer tutar. Ayrıca sushi ülkenin en meşhur lezzetlerinden biridir. (Evde sushi yapımı konusunda tüm detayları yazımızdan öğrenebilirsiniz.)
Başlangıç: Soya Soslu ve Ballı Alternatifler
Doğal ve derin lezzetleri ile bilinen Japon mutfağı akşam yemeği menüsünde genellikle soya soslu, mirin, şeker veya ballı alternatifler yer alır. Bal olarak genellikle çiçek balı kullanılan ülkede, sakura balı, karabuğday balı ve at kestanesi balı gibi farklı lezzetler de öne çıkar.
Tuzlu – şekerli tat sunan Japon yemeklerinin en ünlüleri teriyaki soslu seçeneklerdir. Temeli soya sosu olan teriyaki sosta, isteğe göre bal da yer alır ve genellikle tavuğa eşlik eder. Ayrıca ballı soya soslu tavuk, tatlı acı somon bu mutfağın en sevilen tatlı-tuzlu alternatifleridir.
Siz de Japon mutfağına uygun bir akşam yemeği hazırlarken bu lezzetlerden birini deneyebilirsiniz. Izakaya adı verilen Japon meze barı kültüründe soya ve ballı yemekler iştah açıcı birer başlangıç olarak kullanılabilir. Tadımlı porsiyonlarla seramik tabak modelleri içinde servis edebilirsiniz. Kısa kısa evde kolay Japon yemekleri tariflerini açıklayalım:
Teriyaki Soslu Tavuk Tarifi
- Küçük bir kase içinde 4 yemek kaşığı soya sosunu, 3 yemek kaşığı mirin, 3 yemek kaşığı sake ve 1 yemek kaşığı bal ile karıştırın.
- Tavuk budunu kuşbaşı doğrayıp tavada az yağda kızartın. Dışı çıtır çıtır içi sulu kalacak şekilde hazırlayın.
- Üstüne sosu ekleyip koyulaşana kadar kısık ateşte tutun. Bu ortalama 4 dakika sürer.
- Ocaktan alıp üstüne yeşil soğan ve susam ile servis edebilirsiniz.
Ballı Soya Soslu Tavuk Tarifi
- 500 gram tavuk göğsünü doğrayıp 2 yemek kaşığı soya sosu ve 1 tatlı kaşığı zencefil rendesinde 30 dakika marine edin.
- Tavukları 2 yemek kaşığı mısır nişastasına bulayın.
- Yüksek ateşte sıvı yağda kızartın.
- 5 dakikada rengi altın sarısına dönünce tavaya 2 yemek kaşığı bal, 1 diş rende sarımsak ekleyin ve 1 dakika daha pişirin.
- Servis ederken üstüne susam serpiştirmeyi unutmayın.
Tatlı Acı Somon Tarifi
- 300 gram somonu iri lokmalar olacak şekilde dilimleyin.
- Tavada dışı hafif çıtır olacak şekilde çok kısa süre mühürleyin.
- Ardından 2 yemek kaşığı bal, 1 yemek kaşığı zeytinyağı, 1 diş sarımsak, 2 yemek kaşığı soya sosu, bir tutam karabiber ile sos hazırlayın.
- Sosu somona ekleyin ve 2-3 dakika daha pişirin.
- Yemeği fırın kabına alıp sosla 200 derece fırında 15 dakika pişirerek son dokunuşu yapın.
- Her bir somon küpüne şık birer kürdan batırarak veya minik marul yaprakları içinde sunun.
Ana Yemek: Sebzeli Köfte Sarma ve Kajulu Pilav Uyumu
Japon yemek tarifleri arasında yer alan Nikumaki sebzeli et sarması olarak bilinir. Türk mutfağının gözdesi köfteli sarma ile bu yemeği benzetenler Japon mutfağındaki sebzeli köfte sarma diyebilir. Oysa burada köfte değil incecik et dilimleri kullanılır. Ancak pişirme tekniği nedeniyle görüntüsü gerçekten köfteye benzer.
- 4 adet yeşil, sarı, kırmızı ve turuncu biberleri ince şeritler halinde hazırlayın.
- Tavada biraz su ısıtın ve biberleri yumuşayana kadar tavada çevirin. Ortalama 3 dakika pişirmeniz yeterli. Dilerseniz 4-5 adet kuşkonmaz veya bir adet kabak dilimleri de kullanabilirsiniz.
- 2 yemek kaşığı koyu soya sosu, 1 yemek kaşığı mirin, 1 yemek kaşığı sake, 2 çay kaşığı şeker ve 1 yemek kaşığı suyu bir kasede karıştırın.
- 450 gram çok ince dilimlenmiş dana bonfileyi tezgaha serin. Üstüne biraz tuz ve karabiber serpiştirin. Ardından tüm et için toplam 4 yemek kaşığı mısır nişastası veya beyaz undan serpip yayın.
- Etin içine sebzeleri koyup olabildiğince sıkı sarın. Ruloların üstünü de nişasta ile kaplayın.
- Tavada 1 yemek kaşığı sıvı yağ içinde, kapanan kısmı aşağı gelecek formda ruloları koyup pişirin.
- Etler kızarınca tavaya sosu ekleyin. Birkaç kez çevirip servise geçebilirsiniz. Japon kültürünü yansıtan tasarımdaki servis tabağı modelleri ile sofranıza getirebilirsiniz.
Uyumlu sunum için tabakta mutlaka kajulu pilava da yer açın. Her ne kadar kaju Japon mutfağında kullanılan bir malzeme olmasa ve Çin ile Tayland’da karşımıza çıksa da sebzeli sarmaya çok yakışır. Japon usulü pilav yapmak için 1 su bardağı pirinç ve 1,25 su bardağı su kullanmanız yeterli. Pirinci yıkadıktan sonra kaynayan suyun içine atıp tencerenin kapağını kapatın. 5-6 dakika sonra altını iyice kısıp 10 dakika daha haşlayın. Ateşten alınca hazır. Üzerini kavurduğunuz soya sosu ile soslandırdığınız çiğ kaju fıstıklarıyla süsleyebilirsiniz. (Kaju fıstığı alerjen olabilir.) Afiyet olsun.
Japon Usulü Yemeklerde Sunum Sanatı
Japon mutfağı için servis tabağı modellerinin seçiminden tabak süslemesine kadar her detay önemlidir. Moritsuke adı verilen Japon sunum sanatı yemeğe saygıdan doğar. Japon usulü sunum teknikleri birçok farklı prensiplerin eseridir:
- Yama-mori: Yemek tabağın ortasında bir yükselti şeklinde sunulur ve bir dağı andırır. Salatalarda, sebze sotelerinde ince dilimli et yemeklerinde bu sunuma rastlayabilirsiniz.
- Sugata-mori: Bütün balık ve karides sunumlarında kullanılan bu teknikte malzemenin doğal bütünlüğü korunur. Örneğin balığın başı ve kuyruğu da yemek tabağı modelleri içinde yer alır.
- Hira-mori: Yemekte tabağa düz bir şekilde, eğik açılarla yayılır. Dilimlerin eşit olması önemlidir. Balık sunumlarında kullanılan bu teknik için sashimi tabaklarına ihtiyaç olur.
- Kasane-mori: Dilimler halindeki malzemeler bir domino taşı gibi birbirinin üzerine yerleşir. Izgara et veya kalın dilimli sebzeler için tercih edebilirsiniz.
- Yose-mori: Rengi, dokusu ve türü farklı olan malzemeler bu sunumla sofraya gelir. Haşlanmış sebzelerin yanında bir ızgara et sunacaksanız malzemelerin tabağın merkezinde birbirine yaslı durduğu bu sunumu kullanabilirsiniz.
- Chirashi-mori: Dağınık sunum, kendi içinde estetik oluşturarak malzemelerin tabağa serpiştirilmesi ile tamamlanır. Deniz ürünleri ve sebzelerin kullanıldığı sushi en iyi örneğidir.
- Tawara-mori: Yiyecekler kalın, silindir veya dikdörtgen benzeri bloklar halinde tabağa yerleştirilir. Rulo yumurtalar ve onigiri adı verilen pirinç yemekleri için kullanılır.
Japon Yemeklerini Taçlandıran İçecek Sunumları
İçecekler söz konusu olduğunda da Japon usulü sunum tekniklerinden bahsetmeliyiz. Omotenashi adı verilen Japon misafirperverliğinin bir parçası olan içecekler, özel sunumlarla sofraya ulaşır.
- Sake sunumu ve mokkiri: Pirinç şarabı sunulurken Tokkuri adlı özel seramik sürahiler kullanılır. Ochoko adlı küçük kulpsuz kadehlerde servis edilir. Ochoko’nun Masu adlı kare ve ahşap kutuların içinde olduğu ve taşırarak servis edildiği yönteme mokkiri denir. Bu taşma bereketin sembolüdür.
- Umeshu veya Shochu için Maru-goori: Umeshu ve Shochu adlı içkiler için buzun ön planda olduğu Maru-goori buzları ile yapılır. Bu sunum tekniğinde içeceklerin içine özenle yontulmuş, şeffaf ve yuvarlak buz küreleri eklenir. Yavaş eriyen bu buzlar, içeceğin soğuk kalmasını sağlar.
- Edo Kiriko bardaklar ile sunum: Soğuk sake veya çaylar, üzeri el oyması geometrik desenlerle süslenen kristal bardaklara konur. Işıldayan bu zarif bardaklara Edo Kiriko adı verilir.
- Çay sunumu: Japon yeşil çayları Kyusu adlı demliklerde demlenir ve kulpsuz Yunomi fincanlarla sunulur. Sunum sırasında bardakta boşluk bırakılır, bu sayede içeceğin buharı ve aroması içerken rahatlıkla hissedilir.
- Oshaku: Japon usulü sunum tekniklerini şekillendiren Oshaku prensibine göre sofrada kimse kendi bardağını doldurmaz. Herkes yanında veya karşısında oturanın içeceğini takip eder. Bittiğinde servis yapar. Bu hizmetin aradaki bağı güçlendirdiğine inanılır. Eğer sofrada uzanarak başkasının servisini yapmak sizin için kazalara yol açabilecek bir aktivite ise kırılabilecek bardaklardan ziyade melamin servis ürünleri tercih ederek bu kültüre mirası sofranıza getirebilirsiniz.
Japon Mutfağı İçin Temel Sos Rehberi: Mirin, Miso ve Dashi
Japon mutfağı akşam yemeği menüsü örneklerine geçmeden önce mutfakta başrolü paylaşan malzemelere hakim olmak sizde fikir uyandırabilir. Bol bol farklı soslar deneyebileceğiniz bu kültürde,
- Japon pirinç şarabına sake,
- Tatlı yemeklik sakeye mirin,
- ülkenin ünlü fermente soya ezmesine miso denir.
- Yerel mutfağın özgün malzemeleri arasında dashi adı verilen Japon et suyunu,
- Tuz yerine kullanılan soya sosunu,
- Narenciyeli soya sosu olan ponzuyu sayabiliriz.
Japon yemek tariflerinde sos kullanımı konusunda birkaç ipucu paylaşabiliriz:
- Dashi hazırlamak için yenilebilir deniz yosunu olan kombuyu ve kuru balık çeşidi olarak tanıtabileceğimiz katsuobushi’yi kullanabilirsiniz. Eğer bitkisel bir seçenek arzu ederseniz shiitake mantarından dashi yapmanız mümkün.
- Umami lezzetinde artış için yemeklere miso ekleyebilirsiniz. Bu yemeğin lezzet derinliğini artırır.
- Ponzu yoksa ve benzer bir tat ararsanız soya sosunun içine biraz limon suyu ekleyebilirsiniz.
Bu malzemeleri büyük zincir marketlerin gurme reyonlarında veya Asya ürünleri satan online mağazalarda bulabilirsiniz. Alkollü soslar tüketmek istemezseniz mirin yerine elma sirkesi ve biraz şeker kullanabilirsiniz. Ayrıca soya sosunun glüten içerdiğini, glütensiz alternatifler bulabileceğinizi not düşmeliyiz.
Mutfakta Japon Disiplini: Kesme Teknikleri ve Bıçak Kullanımı
Japon yemek tariflerini okurken malzemelerin nasıl doğranması gerektiğinin incelikle tarif edildiğini fark edebilirsiniz. Çünkü bu mutfakta, kesmek teknikleri ve bıçak kullanımı çok önemlidir. Hocho adı verilen bıçak kullanımı yemeğin lezzetini doğrudan etkiler. Geleneksel Japon bıçakları tek bir taraftan keskinleştirilir. Bu da bıçağın kolaylıkla kaymasına yardımcı olur. Şefler her gün başı ve sonunda bıçaklarını su taşında bileyerek meditatif bir ritüel yapar. Bu yemeğe gösterilen saygının bir parçasıdır.
Geleneksel Japon kesme teknikleri çok sayıdadır, onlardan bazılarını sizin için seçtik:
- Katsuramuki: Turp, havuç ve salatalık gibi silindirik sebzelerde kullanılan bu yöntemde Usuba bıçağı ile sebze kağıt inceliğinde, tek parça halinde kesilir. Uzmanlık göstergesidir.
- Rangiri: Patlıcan gibi uzun sebzelerde önce sebze çapraz kesilir ve sonra çeyrek tur döndürülür. Kesmeye devam ederken her parçanın yüzey alanı artar. Daha hızlı pişme ve sosu emme kapasitesini artırma için kullanılır.
- Sengiri: İnce ve uzun şeritler halinde kesmedir. Lahanada, salata ve garnitürlerde rastlayabilirsiniz.
Japon yemek tarifleri yaparken sık sık karşılaşacağınız bu kesim tekniklerinde deneye deneye uzmanlaşabilirsiniz.
Mevsimsel Beslenme (Shun): Japon Mutfağında Tazeliğin Önemi
Mevsiminde yeme anlayışı olarak tanımlayabileceğimiz Shun, yemeğe saygı ifadesidir. Japon mutfağında şefler mevsimlik menüler çıkarmaya ve yemekleri mevsime göre şekillendirmeye özen gösterir. Onlara göre mevsimin üç evresi bulunur. Hashiri sezonun ilk hasat dönemidir. Sakari ise olgunlaşmış mevsimlik yiyeceklere ulaşma zamanıdır. Nagori ise sezonun son demlerini ifade eder.
Shun felsefesi sadeliği ve sos kullanımında özeni de beraberinde getirir. Taze malzeme kullanımı o kadar önemlidir ki, malzemenin kendi suyunu ve lezzetini bastırmamak için hafif soslar kullanılır. Bu malzemeye duyulan saygının bir göstergesidir. Bu nedenle Japon mutfak kültüründe ağır sosların, yoğun baharatların ve uzun pişirmenin yerini kısa süreler, hafif soslar ve az baharat kullanımı alır.
Yazın su oranı yüksek mevsim sebzeleri ve yağ oranı düşük balıklar yiyen Japonlar, kışın ise enerji veren kök sebzeler ve yağlı etlerle beslenir. Bu da shun anlayışının bir ürünüdür.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Japon yemekleri tarifleri evde uygulanırken hangi temel malzemeler mutlaka bulunmalı?
Japon yemek tarifleri yapacaksanız evde bal, soya sosu, yeşil soğan bulundurun.
Japon mutfağı akşam yemeği menüsü hazırlarken tatlı olarak ne ikram edilmeli?
Viral Japon Cheesecake tarifi yazımızdan ilham alarak tatlınızı yapabilirsiniz.
Japonya’nın meşhur yemeği nedir?
Mutfağın yıldızı Sushi ve Ramen’dir.
Japon yemekleri deyince akla ilk gelen yemek nedir?
Dünya nüfusunun büyük bir kısmı Japon yemekleri dendiğinde ilk olarak Sushi’yi anımsar.
Japonya’nın neyi meşhur?
Matcha çayı, Ramen eriştesi, Sushi yemeği, Sakura çiçekleri, Fuji dağı ve anime kültürü Japonya’nın dünyaya armağanıdır.
Japonlar akşam ne yer?
Geleneksel bir Japon akşam yemeği genellikle şunlardan oluşur:
- Gohan: Japon usulü buharda haşlanmış pirinç pilavı.
- Miso Çorbası: Fermente soya ezmesi ve dashi ile hazırlanan sıcak başlangıç.
- Ana Protein: Teriyaki soslu tavuk, ızgara balık veya sashimi.
- Garnitürler: Salamura edilmiş sebzeler ve hafif sotelenmiş yeşillikler.
