Türk mutfağının ayırt edici özelliklerinden biri de doğanın sunduğu cömert lezzetlerin doyasıya kullanılmasıdır. Bu lezzetlerin başında kuşkusuz baharatlar yer alır. Peki mutfakta baharatlık kaç adet olmalı? Bu sorunun yanıtı birçok kişi için belirsizdir. Çünkü yurdumuzda hiçbir baharat fazla değildir. Ancak elbette ideal baharat takım sayısı için “yeterli olacak” bir miktar var. Gelin baharatlık setlerine biraz daha yakından bakıp mutfakta doldurdukları boşluğu analiz edelim. Baharatlık seti almadan, çeyiz için takım alışverişi yapmadan mutlaka rehberimize göz gezdirin.
Baharatların tazeliğini koruması, bozulmaması ve lezzetini saklaması için kullanılan kaplara baharatlık denir. Peki, baharatların neden bu özel ilgiye ihtiyacı var? Çünkü öğütülen baharatlar hava, ışık ve nem teması halinde içindeki kıymetli uçucu yağları hızla kaybeder. Öyle ki yanlış muhafaza edilen baharatların 6 ay içinde o mis gibi kokusundan neredeyse eser kalmaz. Bu nedenle baharatlık kaç tane alınmalı doğru hesaplamalı ve eksik kalmamasına özen göstermelisiniz.
Kullanım Amacına Göre Kategorizasyon: Baharatlık Seti Kaçlı Olmalı?
Mutfakta en sık kullandığınız baharatların el altında olmasını sağlayan, iyi koşullarda muhafaza edilmesine yardımcı olan çok parçalı baharatlık setlerini tercih edebilirsiniz. Değirmenli olanlar, kavanoz şeklindekiler, kapaklı veya tuzluk başlıklı modeller bulabilirsiniz. Üzerinde baharatların adı yazan seçeneklerden yazısız alternatiflere kadar birçok ürün mutfaklarda yer alır. Siz de mutfaklarınızda kullanışlılık vadeden baharatlık modelleri için seçkimizi inceleyerek en doğru model ve sayıya karar verebilirsiniz.
Temel İhtiyaçlar İçin: 3’lü ve 4’lü El Altı Baharatlık İçerikleri
Pratik tarifleri hızla hayata geçirirken elinizin altında en sık kullandığınız baharatların olmasını istersiniz. Onların yeri genellikle tezgah üstü rafların açık kısımları, ocak yanı veya set üstündeki askılardır. Bu açık kısımlarda en sık kullandığınız çeşitlere yer vermenizin nedeni, bu alanın daha korumasız olması. Işığa, nem ve ısıya daha sık maruz kalan bu alanda bulundurduğunuz baharatların hızla tüketilmesi gerekir. Set üstünde kaç adet baharatlık olmalı sorusunun yanıtı, 3-4’ü geçmemelidir. Az miktarlarda ve hızla tüketeceğiniz baharatlar için bu set üstü takımlar oldukça uygundur.
- Set üstünde hangi baharatlıklardan kaç tane olmalı?: Tuz, karabiber, pul biber, nane veya kekik mutfağımızda en sık kullanılan ve genellikle bu 3-4 baharatlık içinde yer alan yardımcılardır.
- El altında bulunan baharatlıklar nasıl olmalı?: Kapaklı kapta olmaları, kabın ışık almayacak kadar opak olması önemli. Ayrıca hızla tüketilmesi gerektiği, ocak çevresinde ısıya maruz kaldığı için bu kapların küçük hacimli olmasına dikkat edebilirsiniz.
- El altında olacak baharatlıklar için en sık yapılan hata: Birçok kişi sık kullandıkları bu kapların içine bir çay kaşığı koyar. Bu mutfak işlerini yaparken kaşık alma zahmetinden kurtarsa da kapakların aralık kalmasına neden olur. Bu da bozulmayı hızlandırır, uçucu yağların kaybına neden olur. Mümkünse hava almayan vakumlu kapaklara sahip kapları seçin.
Klasik Türk Mutfağı İçin: 7’li ve 9’lu Standart Baharat Takımı Çeşitleri
Evde ara sıra yemek yapanlar için 3-4 baharat kesinlikle yetersiz kalır. Pratik de olsa yemek yapanların çekmecesinde bulunan 7-9 baharat, en sık tercih edilen seçeneklerden oluşur.
- 7’li ve 9’lu standart baharat takımı çeşitlerine hangi baharatlar konulur?: Bu kez ekşiliğin kaynağı sumak, mantıların gözdesi tatlı toz biber, dolmaların olmazsa olmazı yenibahar, salata için kekik gibi çeşitler karşımıza çıkar. Türk mutfağının demirbaş baharatları bu takımlarda kendine yer bulur.
- Hem pişirme hem sunumda yer alır: Bu baharatlar genellikle özel bazı yemeklerde kullanmak üzere sınıflandırılır. Bu nedenle birçoğu hem serviste hem de pişirmede yer alır. Dolayısıyla kullanıcılar sunumda da kullanmak üzere bu takımların sofraya gelecek kadar şık olmasını ister. Elbette baharatların aromasını koruyacak kadar koyu renkte, kapaklı olmalarını da…
- Çekmecede baharatlık seti kaçlı olmalı?: Pratik yemekler yapmaya meraklı olanlar için 7-9’lu baharatlık setleri yeterli olabilir. Özellikle öğrenciler, bekarlar, çalışanlar için bu setler ihtiyaçları karşılamaya yeter.
Sofraya getirdiğiniz yemeklerin son dokunuşunu yaparken şıklığı devam ettirmek isterseniz, tarzınızı yansıtacak servis ürünleri ile sunumunuzu güçlendirebilirsiniz.
Gurme Mutfaklar İçin: 12’li ve Üzeri Kapsamlı Baharatlık Setleri
Evde her gün yemek yapanlar, her tarifi harfiyen yerine getirenler için 12 ve daha fazla baharat muhafaza edebilen kaplar mutfağın olmazsa olmazıdır. Örneğin et yemeklerine karabiber atılır ama zeytinyağlıların rengini koyulaştırmaması için akbiber kullanılır. Tadı aynı olsa da iki biber için farklı baharatlıklar kullanmak gerekir. Tam da bu nedenle evde yemek yapan hemen her kişinin oldukça geniş bir baharat dolabı veya çekmecesi vardır.
- Sık yemek yapanlar için mutfakta kaç tane baharatlık bulunur?: Gurme damaklar için bu yayı düzinelerce olsa da en az 12-15 tane bulunmalıdır. Köri gibi karışık baharatlar, zahter gibi yöresel karışımlar ve akbiber gibi yemeğe özel baharatlar bu kapları fazlasıyla doldurur.
- Sık yemek yapılacak evde çeyiz için baharatlık kaç tane olmalı? Eğer dışarıda yemek yemeyen, evde dünya mutfağının çeşitli lezzetlerini denemek için gönüllü olanlardansanız, çeyiz için 15-20 adet baharatlık içeren takımlara yönelebilirsiniz. Hiç “nasıl dolacak?” diye endişelenmeyin, susamdan mavi haşhaşa, isli paprikadan kereviz kurusu tozuna kadar o baharatlıklara dolacak çok lezzet var.
- Düzenli rotasyon şart: Baharatlık seti kaçlı olmalı diye düşünürken, bu büyük setlerin gerektirdiği “düzenli rotasyon” kuralını unutmamalısınız. Baharatlık kaç cc olmalı incelerken düşük hacimli (20 cc) kaplar tercih edebilir, bittikçe kabı yıkayıp kuruladıktan sonra içeriği tazeleyerek baharatların tazeliğinden emin olabilirsiniz. Kapsamlı setleri seçenler için kavanozların ışık geçirgenliği ve kapak contalarının kalitesi ekstra önem taşır.
- Özen gerekli: Kapsamlı setlerde (15-20’li) uzun süre bekleyen baharatların böceklenmesini önlemek için kavanozlara defne yaprağı veya karanfil koyabilirsiniz.
Baharatlık Çeşitleri Masada ve Tezgahta Nasıl Konumlandırılmalı?
Pişirme anında ocakta yemek varken baharat aramak için sadece saniyeleriniz olur. O ocakta kavrulan soğanlardan bir an gözünüzü ayırmanız yanmalarına yol açabilir. Bu nedenle tezgahtaki baharatlıklar elin hemen ulaşabileceği ocak çevresinde konumlanmalıdır. Ocağın hemen solundaki rafta, yanındaki çekmecede, davlumbaz üstünde veya sağındaki askıda, temel baharatların olduğu setiniz yer alabilir.
Durum masada da pek farklı değil. Yağdanlıkların, salata soslarının bulunduğu, kolay ulaşılabilir bir alanda baharatlıkları konumlandırabilirsiniz. Bu konumları belirlerken konuk sayınız yüksekse, masaya aynı baharatın olduğu birkaç kap getirmeyi tercih edebilirsiniz. Masanın bir ucundan diğer tarafına baharatlık uzatılması zahmet verebilir. Bu nedenle her 4 kişiye bir baharatlık için plan yaparak kişi sayısına göre masaya tuzluk/biberlik ekleyebilirsiniz.
Yalnızca mutfak içinde pişirme aşamasında değil, misafirlerinizi ağırlarken masanızda bütünlük yaratacak sofra mutfak ürünleri ile bu organizasyonu çok daha keyifli bir hale getirebilirsiniz.
El Altı Düzeni: Pişirme Alanına Yakın Olması Gereken Baharatlık Sayısı
El altı düzenine biraz daha yakından bakarsak:
- Ocağın çevresindeki alan su buharı nedeniyle en nemli bölgedir. Eğer bu kısımda baharat depolayacaksanız mutlaka vakumlu kapaklı, koyu renkte ürünler kullanın. Ayrıca hızlı bozulmayı önlemek ve rotasyonu sağlamak için küçük hacimli kaplar tercih edin. El altındaki baharatlık kaç cc olmalı? 10-15 cc yeterlidir.
- Ocak çevresindeki baharatları tuzluk şeklinde seçmeyin. Tencerenin içine çevirip dökerken baharatların içine nem girer, bu da kondisyonu olumsuz etkiler. Bu nedenle el altındaki baharatlarınızı her zaman kaşıkla yemeklere ekleyecek şekilde kaplar seçin.
- Ocaktan en az bir kol boyu mesafe baharatlar için daha uygundur. Bu kısımda muhafaza için biraz daha esnek olabilirsiniz. Hava akımı alan, direkt güneşten ve ısı temasından uzak alanlar seçerek bu kısıma 100-150 cc hacminde, el altında olması gereken baharatların daha büyük hacimli kavanozlarını koyabilirsiniz.
Depolama Alanı: Dolap İçi veya Çekmece İçi Baharatlık Organizasyonu
Büyük baharatlık takımlarını, yedek paketleri depolamak için kiler dolapları, dolap ve çekmece içleri idealdir. Burada düzeni sağlamak için düzenleyici parçalardan yararlanabilirsiniz. Daha kolay kontrol için basamaklı organizerler, baharatları toparlamaya yardımcı olur. Ayrıca her kabın üstüne içindekini yazacağınız etiketler veya kendinden yazılı baharatlıklar kullanabilirsiniz. Dolapta saklayacaksanız ön yüzü yazılı kaplar, çekmece için ise kapağı yazılı kavanozlar tercih edebilirsiniz.
En eski tarihli baharatı daima en öne yerleştirmeyi ve nem tutucu küçük silika paketlerini çekmece köşelerine eklemeyi unutmayın. Eğer bu paketlerden yoksa, dolap ve çekmecelerin içlerine nemi emmesi için birer bulaşık süngeri de koyabilirsiniz.
Renk ve desen zenginliğiyle mutfak dolaplarınızın içini bile şıklaştıran Chiara Alessi ürünleri yenilikçi tasarımıyla keşfinize hazır, hemen inceleyin. Dünyaca ünlü markaların en şık koleksiyonlarını Grace Brands ayrıcalıkları ile keşfedebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
İdeal bir baharatlık seti kaçlı olmalı?
Bu sorunun yanıtı yemek yapma alışkanlığına göre değişir:
- Sürekli dışarıdan yemek söyleyenler, çok az yemek yapanlar için 3-4 kavanoz yeterli olur.
- Ara ara yemek yapanlar için 7-9’lu setler idealdir.
- Her gün yemek yapan ve mutfağı sevenler için kapsamlı setler gerekir. 15-20 kap bulunduran setlere yönelebilirsiniz.
Baharatlık kaç tane olmalı ve el altında hangileri bulunmalı?
Tezgah üzerinde, elinizin altında tuz, karabiber ve pul biber gibi en sık kullandığınız 3-4 temel çeşidi tutmalısınız. Geri kalanları hava, ışık ve nemden uzak kapalı dolaplarda muhafaza edebilirsiniz.
Çeyizlik baharat takımı içinde kesinlikle bulunması gereken parçalar nelerdir?
Yeni bir mutfak dizerken 7’li takımlarla kuruluma başlayabilirsiniz. İçine en başta tuz, karabiber, pul biber, nane, kekik, kimyon ve sumak yerleştirmek yeterli gelebilir. Yenibahar, toz biber, köri gibi baharatları da kullanacaksanız 12’li setlerden alabilirsiniz.
Porselen baharatlık kapları baharatları taze tutar mı?
Kesinlikle. Porselen kaplar, kalın ve ışık geçirmeyen yapıları sayesinde baharatlarınızı güneşin yıpratıcı etkisine karşı korur. Vakumlu kapaklarla desteklendiğinde, havayla teması da keser. Böylece baharatların ömrünü çok daha uzun süre uzatır. Cam seçenekler de bir opsiyondur. Işık geçirir ama sağlıklıdır. Çelik/metal modeller ise ışık geçirmez ama ısınabilir. Bu noktaları da aklınızda tutabilirsiniz.
Tezgah üstü baharatlık düzeni nasıl yapılır?
Temel ürünleri tezgahta şık bir stant üzerinde toplayın. Baharatlıkları ocak ısısından ve lavabonun su sıçratma menzilinden uzak tutmaya özen gösterin. Askılı veya mıknatıslı seçeneklerden yararlanarak yer tasarrufu yapabilirsiniz.
